โรงแรม, Residential, HVAC systems

Variable Refrigerant Flow (VRF) หรือ ระบบปรับปริมาณสารทำความเย็น

Posted: ตุลาคม 2, 2025

ระบบปรับอากาศแบบปรับปริมาณสารทำความเย็น (Variable Refrigerant Flow – VRF) เป็นระบบปรับอากาศแบบกระจายศูนย์ (decentralized HVAC) โดยมีเทอร์มินัลยูนิตติดตั้งไว้ภายในหรือใกล้กับพื้นที่ใช้งาน และทำงานร่วมกับคอนเดนซิ่งยูนิตแบบรวมศูนย์

ระบบ VRF ถูกนำมาใช้ในอาคารหลายประเภท เช่น โรงแรม อาคารชุดพักอาศัย (multi-family residential) สำนักงาน โรงเรียน และสถาบันต่าง ๆ เทอร์มินัลยูนิตของ VRF มีหลายรูปแบบ เช่น ติดผนัง แขวนใต้ฝ้าเพดานแบบเปิด ฝ้าซ่อน (concealed) หรือแบบแคสเซ็ต เป็นต้น เทอร์มินัลยูนิตหนึ่งชุดประกอบด้วยตู้หุ้ม พัดลมและมอเตอร์ คอยล์สารทำความเย็นพร้อมถาดรองน้ำทิ้ง วาล์วขยายตัวแบบอิเล็กทรอนิกส์ ชุดควบคุม และแผ่นกรองอากาศ

ยูนิต VRF มีลักษณะคล้ายกับแฟนคอยล์ (fancoil) แต่ใช้สารทำความเย็นแทนน้ำในการให้ความร้อนหรือความเย็น โดยสามารถเชื่อมต่อเทอร์มินัลยูนิตหลายชุดเข้ากับคอนเดนซิ่งยูนิตแบบรวมศูนย์ได้ ระบบ VRF แบบ Heat-Cool ทำงานคล้ายกับระบบแฟนคอยล์ท่อคู่ (2-pipe) ซึ่งทุกเทอร์มินัลยูนิตจะอยู่ในโหมดเดียวกันคือให้ความร้อนหรือให้ความเย็น ในขณะที่ระบบ VRF แบบ Heat Recovery ทำงานคล้ายกับแฟนคอยล์สี่ท่อ (4-pipe) โดยแต่ละเทอร์มินัลยูนิตสามารถเลือกโหมดให้ความร้อนหรือความเย็นได้อย่างอิสระตามพื้นที่ อีกทั้งยังสามารถถ่ายโอนพลังงานระหว่างส่วนต่าง ๆ ของอาคารได้ (คล้ายระบบปั๊มความร้อนชนิดใช้น้ำ) คอนเดนซิ่งยูนิตอาจเป็นแบบระบายความร้อนด้วยอากาศหรือด้วยน้ำก็ได้

เทอร์มินัลยูนิตของ VRF จะมีถาดรองน้ำทิ้ง ดังนั้นต้องคำนึงถึงการเดินท่อน้ำทิ้งเพื่อป้องกันการรั่วซึม การจัดให้ท่อมีความลาดเอียงพอเหมาะเพื่อการระบายน้ำที่ดีอาจทำได้ยาก ในกรณีเช่นนี้สามารถติดตั้งปั๊มน้ำทิ้งขนาดเล็กพร้อมสวิตช์นิรภัยป้องกันน้ำล้นได้

การควบคุมอุณหภูมิจะมาจากระบบควบคุม VRF ซึ่งแตกต่างกันไปตามผู้ผลิต โดยทั่วไปสามารถใช้เซนเซอร์ติดผนังควบคุมพัดลมและกำหนดว่าเทอร์มินัลยูนิตจะอยู่ในโหมดทำความร้อนหรือความเย็น ระบบควบคุมจะเชื่อมโยงเข้ากับคอนเดนซิ่งยูนิตหลักเพื่อควบคุมระบบสารทำความเย็นรวมถึงการจัดการน้ำมัน ส่วนใหญ่ผู้ผลิตยังมีเกตเวย์ เช่น BACnet เพื่อเชื่อมโยงการควบคุม VRF เข้ากับระบบบริหารจัดการอาคาร (BMS)

ระบบ VRF ใช้สารทำความเย็นชนิด HFC-410A แทนน้ำในการถ่ายโอนพลังงานภายในอาคาร แม้ว่า HFC-410A จะไม่มีศักยภาพในการทำลายชั้นโอโซน แต่ก็ยังเป็นก๊าซเรือนกระจก HFC-410A จัดอยู่ในกลุ่มสารทำความเย็น A1 (ความเป็นพิษต่ำและไม่ติดไฟ) อย่างไรก็ตาม เนื่องจากมีการเดินท่อสารทำความเย็นทั่วทั้งอาคาร จึงต้องมีการออกแบบระบบ VRF อย่างรอบคอบเพื่อความปลอดภัยของผู้ใช้อาคาร VRF เป็นระบบไฟฟ้าเต็มรูปแบบ ทำให้ไม่มีการปล่อยคาร์บอนที่หน้างาน (zero site carbon load) และเหมาะสมสำหรับอาคารที่ต้องการใช้พลังงานไฟฟ้า 100%

เนื่องจากระบบ VRF เป็นระบบแบบกระจายศูนย์ (decentralized) จึงต้องมีการติดตั้งระบบปรับอากาศนำอากาศภายนอกโดยเฉพาะ (Dedicated Outdoor Air System (DOAS)) เพื่อจ่ายอากาศบริสุทธิ์เข้าสู่ภายในอาคารเพื่อรักษาคุณภาพอากาศที่เหมาะสม โดยทั่วไปถือเป็นแนวปฏิบัติที่ดี และมักเป็นข้อกำหนดตามกฎหมาย ที่หน่วยระบายอากาศควรมีระบบถ่ายโอนพลังงานอากาศต่ออากาศ (air-to-air energy recovery)

GOLD + VRF

โซลูชัน Swegon x Daikin VRV

ชุดระบายอากาศที่บูรณาการเข้ากับระบบ VRF (ส่วนฤดูร้อนเหมาะสมกับภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้)

ชุดระบายอากาศสามารถบูรณาการเข้ากับระบบ VRF ได้โดยตรงเพื่อใช้ประโยชน์จากความสามารถในการถ่ายโอนพลังงานความร้อนของระบบ VRF Ventpro ทำงานร่วมโดยตรงกับผู้ผลิต VRF เพื่อส่งมอบการออกแบบระบบที่สอดคล้องกับข้อกำหนดของอาคารและข้อกำหนดของผู้ผลิต พันธมิตรของ Ventpro คือ “Swegon” มีโรงงานที่ติดตั้งระบบควบคุมที่จำเป็นตามผู้ผลิต VRF ที่เลือก และติดตั้งอุปกรณ์ควบคุมสารทำความเย็นจากโรงงาน ทำให้การติดตั้งในสถานที่โดยผู้รับเหมาง่ายขึ้นมาก